Pasaport Nasıl Alınır? Pasaport Randevusu ve Gerekli Evraklar

Pasaportunuzun son geçerlilik tarihi yaklaşıyorsa artık pasaportunuzu yenileme vaktiniz gelmiş demektir. Peki hangi pasaportu alacaksınız, pasaport randevusu nereden alınır ve gerekli evraklar nelerdir bunlara bir bakalım.

Pasaport Türleri

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının sahip olabileceği 5 farklı pasaport çeşidi vardır. Altıncı pasaport çeşidi ise Göç İdaresi tarafından yabancılara verilen pasaporttur.

Umuma Mahsus Pasaport (Bordo Pasaport): Özel haklar tanınmış kişiler hariç geriye kalan herkesin aldığı standart pasaport, umuma mahsus pasaporttur. Pasaportun rengi sebebiyle bordo pasaport olarak da adlandırılır. En az 6 aylık, en çok 10 yıllık olarak alınabilir.

Hususi Pasaport (Yeşil Pasaport): Devlet memurları ve belirli kamu görevlileri belirli bir kadro derecesine eriştikten sonra yeşil pasaport (hususi pasaport) almaya hak kazanırlar. Ayrıca belirli bir miktarın üzerinde ihracat yapan iş insanlarına da yeşil pasaport hakkı tanınmıştır.
Yeşil pasaport sahipleri Shengen bölgesi dahil pek çok ülkeye vizesiz seyahat edebilirler. Yeşil pasaport harç ödemeden, yalnızca defter bedelini ödenerek alınır. Eğer yeşil pasaport kullanma hakkınsa sahipseniz eşiniz ve 25 yaş altı çocuklarınız da bu haktan yararlanabilirler.

Hizmet Pasaportu (Gri Pasaport): Devlet adına, belirli bir görevlendirme sebebiyle yurt dışına giden kişilere verilen pasaporttur. 60 gün geçerliliğe sahip olsa da görev bitiminde ilgili birime teslim edilir.
Diplomatik Pasaport (Siyah Pasaport): Üst düzey devlet yöneticileri ve bürokratların almaya hak kazandığı diplomatik pasaporta normal başvuru yapılmaz. Diplomatik pasaport Dış İşleri Bakanlığı tarafından hak sahiplerine verilir ve pek çok ülkeye vizesiz giriş hakkı sağlar.

Geçici Pasaport (Pembe Pasaport): Yurt dışında pasaportunuzu kaybederseniz ya da pasaportunuzun geçerlilik süresi dolduğu halde dönemezseniz, ülkemizin yurt dışı temsilciliklerinden geçici pasaport almanız gerekir. Bu pasaport 1 ay geçerliliğe sahiptir.

(Fotoğraf: towfiqu98 / Envanto Elements)

Pasaport Başvuru Nasıl Yapılır?

Pasaport almak için izlemeniz gereken adımlar şu şekilde:

1. Pasaport almak için öncelikle başvuru randevusu almanız gerekiyor. Randevunuzu T.C. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürlüğü’nün web sitesinden online olarak alabilirsiniz. Pasaport randevusu almak için tıklayın: https://randevu.nvi.gov.tr/
2. Randevu ekranı açıldığında öncelikle pasaport tipini seçip kişisel bilgilerinizi girmeniz gerekiyor. Ardından size en uygun nüfus müdürlüğünü, gün ve saati seçerek randevunuzu oluşturabilirsiniz.
3. Randevunuzu aldıktan sonra gerekli belgeleri toplamanız ve ödemeyi yapmanız gerekiyor. Ödemeyi PTT Şubelerine, anlaşmalı bankalara veya Gelir İdaresi Başkanlığın’na web sitesine (https://ivd.gib.gov.tr adresi üzerinden) yapabilirsiniz. Ödemeniz sistemde otomatik olarak görüneceği için herhangi bir makbuz ibraz etmenize gerek yok. Ödeyeceğiniz miktar ise pasaportunuzun süresine ve türüne göre değişecektir.
4. Randevu günü ve saati geldiğinde istenen bilgiler ile birlikte randevu aldığınız adrese gidip sıra numaranızı alın. Eğer randevuya gidemeyecek olursanız randevunuzu mutlaka önceden iptal edin. Aksi taktide sistem 15 gün süreyse size randevu vermeyecektir.
5. Evraklarınızı teslim edin. Eğer daha önce parmak izi vermediyseniz sizden bir de parmak izi vermeniz istenir.
6. Normal şartlarda pasaport 7-10 gün içinde çıkar ve başvuru esnasında vermiş olduğunuz adrese PTT kargo ile gönderilir. Ancak bazı yoğun dönemlerde sürecin 1 ayı bulabildiğini gördüm.

Umuma Mahsus Pasaport (bordo pasaport) başvurusu için gerekli belgeler nelerdir?

Umuma mahsus pasaport almak için pasaport bedelinin ödenmiş olması ve aşağıdaki belgelerin başvuru esnasında teslim edilmesi gerekir.

1. T.C. nüfus cüzdanı
2. Son altı ayda çekilmiş bir adet biyometrik fotoğraf
3. Eğer varsa henüz iptal edilmemiş eski pasaportunuz
4. Öğrenciyseniz öğrenci belgeniz
5. Reşit değilseniz ve yasal temsilciniz yanınızda değilse muvafakatname

Kimler Hususi Pasaport (Yeşil Pasaport) alabilir?

Devlet memurları ve belirli kamu görevlerinde çalışan kişiler yeşil pasaport almaya hak kazanırlar. Bu kişiler:

1. Eski Bakanlar ve TBMM Eski Üyeleri
2. Kadro derecesi 1, 2 ve 3. derece olarak çalışan veya bu kadro derecesinde çalışırken emekli olan (kadrolu veya sözleşmeli) devlet memurları.
3. Görevi devam eden İl, İlçe ve 1. Kademe Belde Belediye Başkanları
4. Özelleştirme kapsamındaki T.C. Ziraat Bankası, Halk Bankası, Emlak Bankası veya Türk Telekom Müdürlüğü çalışanlarından; özelleştirme öncesinde hususi pasaport hakkını elde etmiş olanlar.
5. Yukarıdaki şartları karşılayarak hususi pasaport almaya hak kazanmış kişilerin eşleri ve 25 yaşını aşmamış, öğrenciliği devam eden, evlenmemiş ve çalışmayan çocukları. (Çocuk sürekli bakıma muhtaç durumdaysa yaş sınırı bulunmamaktadır. 18 yaş altı içinse öğrenci olmasa dahi yeşil pasaport alınabilir.)
6. Son 3 takvim yılı itibarıyla yıllık ortalama ihracatı 500.000 doların üzerinde olan firmaların, ihracat miktarına göre belirli sayıda kişi için yeşil pasaport talep etme hakkı vardır. Şirket aracılığıyla yapılan başvuru firmaların sahipleri, ortakları veya çalışanları için yapılabilir.

Yeşil Pasaport almak için gereken belgeler nelerdir?

Yeşil pasaport almak için pasaport defter bedelinin ödenmiş olması ve aşağıdaki belgelerin başvuru esnasında teslim edilmesi gerekir.

1. T.C. nüfus cüzdanı
2. Son altı ayda çekilmiş bir adet biyometrik fotoğraf
3. Eğer varsa henüz iptal edilmemiş eski pasaportunuz
4. Hususi damgalı pasaport talep formu (https://randevu.nvi.gov.tr/#/nvi/pasaport-talep-formlari adresinden indirilebilir)
5. Emeklilik veya çekilme nedeniyle görevinden ayrılanlar için, kişilerinin son görev yaptığı kurumdan alınmış elektronik veya ıslak imzalı resmi yazı (ilk defaya mahsus)
6. Ebeveynlerinin üzerinden yeşil pasaport alacak çocuklar için öğrenci belgesi veya çocuğun bakıma muhtaç olduğunu gösterir resmi sağlık raporu
7. Reşit değilseniz ve yasal temsilciniz yanınızda değilse muvafakatname

Kimler Gri Pasaport alabilir?

Gri pasaport devlet adına görevlendirilmiş personel, sporcu, sanatçı gibi kişilere yurt dışı görevlerini yerine getirebilmeleri için verilen pasaporttur. Dolayısıyla kişiden ziyade göreve göre verilir. Bu pasaport yalnızca görevlendirme amacıyla kullanılır ve görev dönüşünde bağlı bulunan kuruma teslim edilmesi gerekir. Gri pasaport kullanılan durumlardan bazıları şu şekilde örneklendirilebilir:

• Resmi devlet kurumları tarafından görev atanarak yurt dışına gönderilen kişiler.
• Kızılay Derneği ve Türk hava Kurumu adına görev yapmak üzere yurt dışına çıkan kişiler
• Uluslararası Kuruluşlarda görev almak üzere yurt dışına çıkan kişiler
• Uluslararası yarışma ve kamplara katılan milli sporcular ve spor ekipleri

Gri Pasaport (Hizmet Pasaportu) almak için gereken belgeler nelerdir?

Yeşil pasaport almak için pasaport defter bedelinin ödenmiş olması ve aşağıdaki belgelerin başvuru esnasında teslim edilmesi gerekir.

1. T.C. nüfus cüzdanı
2. Son altı ayda çekilmiş bir adet biyometrik fotoğraf
3. Eğer varsa henüz iptal edilmemiş eski pasaportunuz
4. Hizmet Pasaportu talep formu (https://randevu.nvi.gov.tr/#/nvi/pasaport-talep-formlari adresinden indirilebilir)
5. Kamu görevlisi olmayanlar için talep formu ile birlikte görev onayı
6. Ebeveynleri ile seyahat edeceği için hizmet pasaportu verilecek çocuklar için öğrenci belgesi veya çocuğun bakıma muhtaç olduğunu gösterir resmi sağlık raporu

2024 Pasaport ücretleri ne kadar?

Pasaport ücretleri her yılın sonunda belirlenir ve belirlenen ücretler yıl boyunca geçerlidir.
Pasaport ücreti iki farklı kalemden oluşur. Bu kalemler “pasaport harcı” ve “defter bedelidir.” Hususi pasaportlar ve hizmet pasaportları harç bedelinden muaftır. Yani yeşil veya gri pasaport alacak kişilerin yalnızca defter bedelini ödemesi yeterlidir.
Umuma mahsus pasaport kullanan bazı kişiler de harç bedelinden muaf tutulmuştur. “Harçsız Umuma Mahsus Pasaport” alabilen kişilerin yalnızca defter bedelini ödemeleri yeterlidir. Bu kişiler şu şekildedir:

• 25 yaşını doldurmamış öğrenciler,
• Öğrenim amacıyla yurt dışına çıkanlar,
• Havayollarının uçuş ekipleri
• Millî Eğitim Bakanlığının izni ile kültürel, ticari veya sosyal bir fayda için yurtdışına çıkanlar
• Rektörlük, Dekanlık, Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğü izni Spor, gezi, kültürel, ticari ve sosyal bir menfaat için ile yurtdışına gidenler

Belirlenen bu istisnalar dışında kalan kişiler, aldıkları pasaportun süresine göre pasaport harcı ve defter bedelinin toplamını ödeyerek pasaport sahibi olabilirler. 2024 yılı için 6 aylık hususi pasaport ücreti 2.429 TL, 3 yıllık hususi pasaport ücreti 6.348 TL ve 10 yıllık hususi pasaport ücreti 8.623,00 TL’dir.

Sık Sorulan Sorular

Pasaportumun süresini uzatabilir miyim?
Hayır. Pasaport süresi uzatma çok eskiden uygulanan bir yöntemdi. Artık süresi biten pasaportlar iptal ediliyor ve yeni bir pasaport almanız gerekiyor. Dolayısı ile pasaport numaranız değişiyor.

Eski pasaportumdaki vizelere ne olacak?
Eski pasaportlarınız iptal işlemi gerçekleştirildikten sonra size iade edilir. Eski pasaportunuzda bulunan vize ve izinleri kullanmaya devam edebilirsiniz.

Birden çok pasaport alabilir miyim?
Bazı ülkeler belirli ülkeleri ziyaret etmiş kişilerin kendi ülkelerine girmesine izin vermiyor. Bu nedenle mağdur olmamak için ikinci bir pasaport çıkarttırarak çift pasaport kullanmanız mümkün.

Pasaport kaç günde çıkar?
Normal şartlar altında pasaportunuz başvurunuzdan itibaren yaklaşık 7-10 gün içerisinde elinize ulaşır. Ancak bu sürenin yoğunluğa göre çok değişken olduğunu unutmayın. Pasaportunu başvurduğunun ertesi günü alan da var, benim gibi 1 ay bekleyen de.

Seyahat tarihim / vize randevum yaklaşıyor ama pasaportum henüz çıkmadı. Hızlı pasaport almak için ne yapmalıyım?
ALO 199 Vatandaş Etkileşim Merkezi’ni arayarak durumunuzun aciliyetini anlattığınızda size yardımcı oluyorlar. Durumunuz acilse sizi basım sıralamasında öne alarak pasaportunuzun en hızlı şekilde çıkmasını sağlıyorlar. Eğer durumunuz çok daha acilse pasaportunuzun kargoya verilmesini beklemeden doğrudan basım merkezinden de alabiliyorsunuz. Ankara Gölbaşı pasaport tanzim merkezinde kapıdaki görevliye bilgilerinizi vererek birkaç saat içerisinde pasaportunuzu teslim almanız mümkün oluyor.

Pasaportumu teslim alamdım, ne yapmalıyım?
Pasaportunuz adresinize PTT Kargo ile gelir ve sadece başvuru sırasında ismini verdiğiniz kişilere teslim edilir. Eğer kargonuz geldiğinde adresinizde olmadığınız için teslim alamadıysanız ilgili PTT şubesine giderek pasaportunuzu teslim alabilirsiniz. Adrese teslim edilemeyen pasaportlar 10 gün süreyle PTT şubesinde tutulur, daha sonra başvuru merkezine geri gönderilir.

Pasaport almak için en ideal zaman ne zaman?
Eğer pasaportunuzun son geçerlilik tarihine 6 aydan az kaldıysa pasaportunuzu yenilemelisiniz çünkü pek çok ülkeye seyahat edebilmek için en az 6 ay (bazı ülkeler için en az 3 ay) geçerli bir pasaporta sahip olmanız gerekiyor. Pasaport randevunuzu alırken pasaport ücretlerine gelen zamları da göz önünde bulundurmanızı öneririm. Zamlar yılın ilk gününden itibaren geçerli olacak şekilde açıklandığı için zam gelmeden pasaport almak isteyenler kasım ve aralık aylarında ciddi bir yoğunluk oluşturuyor. Bu tarihlerde randevu bulmak oldukça zor olabiliyor.

Önemli not: Paylaştığım tüm bu bilgiler resmi sitelerden derlenmiş olsa da istenen belgeler, konulan şartlar ve ücretler zamanla değişebilir. Başvuru yapmadan önce mutlaka Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürlüğünü’nün web sitesini ziyaret edin hazırlıklarınızı bu sitede paylaşılan güncel bilgilere göre yapın.