Karadağ’dan Tax Free Nasıl Alınır (ya da Alınamaz)?

Öncelikle hayatımda gördüğüm en saçma tax free sisteminin Karadağ tax free sistemi olduğunu söylemek istiyorum. Gitmeden önce çeşitli Karadağ tax free rehberleri okudum ve “yok canım. Böyle saçmalık olamaz kesin bir yerde hata yapmışlardır” dedim. Öyle değilmiş. Gerçekten vergi iadesi vermemek üzere kurulu bir sistemleri varmış. Nasıl mı? Anlatayım.

Budva

Eylül ayında, yani Karadağ henüz vizesizken Karadağ’dan spor aletleri aldık çünkü Türkiye’de iki katı fiyata satılıyorlar ne yazık ki. Her ülkede olduğu gibi Karadağ’dan da tax free iadesi alabilmek için şunları yapmanız gerekiyor;

• Tax free anlaşmalı bir mağazadan alışveriş yapacaksınız.
• Alışveriş sırasında tax free alacağınızı söyleyip, pasaportunuzu ibraz edip gerekli belgeleri düzenleteceksiniz.
• Alışveriş tutarı 100€’dan fazla olacak. (bu ülkeden ülkeye değişiyor)
• Ülkeden çıkana kadar orijinal ambalajı açmayacaksınız.
• Ülkeden çıkarken ürün yanınızda olacak, havalimanında tax free işlemlerinizi yapacak olan memurlara göstereceksiniz.

Buraya kadar her şey tamam. Tüm adımları tamamladık ve dönüş yolculuğu için havalimanına gittik. Tivat Havalimanında tax free ofisinin yeri kontuarlardan sonra, güvenlik kontrolü ve gümrükten geçmeden hemen önce.

Sveti Stefan

Bizim aldıklarımızın ağırlığı kabin bagajı hakkımızı geçiyordu ve uçak altı bagajına vermemiz gerekiyordu. Bu yüzden önce tax free ofisine gidip ürünleri gösterip, kaydettirdik ve geri dönüp kontuar sırasına girdik. Güvenlikten geçtikten sonra hemen solda kalan telefondan tax free ofisini aradık ve bize gerekli belgeleri verdiler.

Eğer siz aldıklarınızı yanınızda taşıyacaksanız git-gel yapmanıza gerek yok. Güvenlik kontrolünden geçmeden hemen önce tax free ofisine gitmeniz yeterli.

Normal ülkelerde havalimanındaki tax free ofisine gittiğinizde verginiz ya nakit olarak o anda iade edilir, ya da kartınıza veya banka hesabınıza birkaç gün içerisinde otomatik yatar. Karadağ’ın sistemindeki acayiplik burada başlıyor. Gümrük memuru diyor ki:

“İşlem tamam. İşlemin birkaç gün içerisinde sisteme düşecek. Sen de bu belgeleri alışveriş yaptığın mağazaya ibraz ederek vergi iadeni mağazadan alacaksın.”

Yani bu ne demek? Ülkeden çıktıktan sonra Karadağ’a geri dönüp mağazaya gidip iadeni alman lazım demek! Diğer bloglarda da okuyup inanmadığım şey buydu çünkü tax free’nin tüm mantığı o ülkeyle bir ilişkisi olmayan, sadece gezip dönen kişiyi o ülkeye karşı vergi sorumluluğuna sokmamak. Ülkeye geri dönmen gerekmesi dünyanın en saçma işi!

Perast

Biz Türkiye’ye döndükten sonra belgeleri taratıp alışveriş yaptığımız mağazaya mail attık ve banka hep numaramızı yazıp vergi iademizi istedik. Aramızda aşağı yukarı şöyle bir diyalog geçti.

– Bu şekilde ödeme yapamıyoruz. Tax free iadenizi alabilmek için mağazaya bizzat gelmeniz lazım.
– Ben zaten orda yaşamadığım için tax free hakkına sahibim. Sadece iade almak için Karadağ’a gelmem mantık dışı. Sorun neyse onu söyleyin lütfen. Belgelerin orijinali lazımsa adres verin kargo göndereyim. Eğer banka aracılığıyla ödemede masraf çıkıyor diye göndermiyorsanız masrafın ödeme tutarından düşülmesine de razıyım.
– Bizim o şekilde bir çalışma sistemimiz yok. Mağazaya gelip bizzat başvurup almanız lazım.

Bu durumda önerilen şey orijinal belgeleri Karadağ’da yaşayan ya da hali hazırda oraya gidecek olan bir kişiye verip o kişiyi mağazaya yollamak. Sıkıntı şu ki bunu deneyip de reddedilen arkadaşlarım oldu. Yani “bizzat alışverişi yapan kişi gelecek size veremeyiz” diyen mağazalar da var, iadeyi yapanlar da. Tamamen risk!

Bu arada konuyla ilgili mevzuatı okudum:

KDV iadesi yalnızca aşağıdaki koşullar yerine getirildiğinde yapılır:

• Alıcı, satıcıya orijinal faturayı ve gümrük tarafından onaylanmış PDV-PP formunu ibraz eder.

 

• KDV iadesi hakkı, onaylı PDV-PP formu ve faturanın satın alma tarihinden, yani PDV-PP formunun düzenlenme tarihinden itibaren 6 aydan eski olmaması durumunda kullanılır.

 

• Alıcıya, vergi faturasında belirtildiği gibi, ürün fiyatına dahil olan KDV ödenir ve satıcı orijinal PDV-PP formunu saklar.

 

Ödenen KDV, nakit ödeme yoluyla veya alıcının belirttiği hesaba ödeme yapılarak EUR cinsinden iade edilir. Nakit ödeme yapılması durumunda, KDV’nin derhal iade edilmesi zorunludur; alıcı hesaba ödeme talep ederse, bu ödeme, talebin alındığı tarihten itibaren 15 gün içinde alıcının talepte belirttiği hesaba yapılmalıdır. Alıcı, PDV-PP formunu imzalayarak nakit olarak iade edilen KDV’nin alındığını onaylar.

Yani aslında mevzuata göre belgenin orijinalinin satıcıya ulaştırılması yetiyor. Kargoyla gönderilmesini ya da başkası aracılığıyla getirilmesini engelleyen hiçbir kanun yok. Tamamen mağazaların işgüzarlığı. “Biz o şekilde çalışmıyoruz, sadece mağazada yüz yüze işlem yapıyoruz” deyip çıkıyorlar işin içerisinden.

Son bir deneme yapacağız. Belgeleri Karadağ’da yaşayan bir tanıdığımıza kargoladık. Sanki alışverişi yapan kendisiymiş gibi bir özgüvenle konuşacak mağazayla. Bu da olmazsa 120 Euromuza resmen çökmüş olacaklar. Yine de pişman değilim çünkü bu haliyle bile Türkiye’den almaktan çok daha ucuza geldi o ayrı.

Eğer Karadağ’dan yüklü alışveriş yapma planınız varsa başınıza gelebilecekleri şimdiden bilin istedim. Eğer alacaklarınızı başka yerden alma şansınız varsa Karadağ’dan değil başka yerden alın. Mutlaka buradan alışveriş yapacaksanız mağaza ile konuşun, bizzat gelmenizi isteyen mağazalardan alışveriş yapmayın. Yine de yapacaksanız tax free konusunda pek bir beklentiniz olmasın.

Eğer Karadağı’ı gezme planınız varsa, Karadağ Gezi Rehberi ve Karadağ’da Gezilecek Yerler yazımı da okumak isteyebilirsiniz.